Chùa Lộc Uyển – Bình Định

0
27
  • Tên gọi : Chùa Lộc Uyển.
  • Tọa Lạc: số 404 đường Nguyễn Thái Học, phường Quang Trung, thành phố Quy Nhơn, tỉnh Bình Định.
  • Năm xây dựng : 1961 .
  • Người xây dựng : đạo hữu Bùi Thinh.
  • Phong cách chùa : Chùa thuộc hệ phái Bắc tông.

Trước chùa có Tam quan, trên biển đề hiệu chùa bằng Quốc ngữ ba chữ “Chùa Lộc Uyển”, dưới đắp hai câu liễn bằng chữ Hán:
     
  鹿    
Phiên âm: 
Thiên hạ Quy Nhơn đồng trực nhập
Môn trung Lộc Uyển vĩnh trường khai.

Dịch nghĩa: 
Khách đến phố Quy Nhơn, đường vào thẳng nẻo,
Chùa mang tên Lộc Uyển, cửa mở hằng ngày.
轉 入 玄 門 戒 定 慧
宜 登 寶 所 涅 槃 心
Phiên âm:
Chuyển nhập huyền môn Giới Định Tuệ,
Nghi đăng bảo sở Niết Bàn Tâm.
Dịch nghĩa: 
Lần vào cửa huyền học Giới Định Tuệ,
Nên lên bảo sở bày tâm Niết bàn.
Bên trong cổng có tượng đài Quan Âm sái thủy đứng giữa bồn sen mùa Phật Đản nào cũng sum suê hoa lá. Sau tượng đài là Chánh điện.

Mặt tiền chùa Lộc Uyển khi chưa trùng tu.

Mặt tiền chùa Lộc Uyển hiện nay.

Chánh điện gồm một ngôi nhà ngang làm Tiền đường và ngôi nhà dọc làm Bảo điện, tất cả đều xây gạch lợp ngói, mái chồng diêm, có một cổ lâu.
Nơi hè trước Tiền đường có bức hoành đề hiệu chùa bằng chữ Hán và hai câu liễn, trong số có câu ” Nạp sa giới ư vi trần…” mà ta đã gặp ở chùa Tâm Ấn, câu còn lại nguyên văn như sau:
鹿 苑 作 禪 林 風 送 慈 航 超 苦 海
春 光 輝 世 夢 鍾 催 大 夜 到 寒 窗
Phiên âm: 
Lộc Uyển tác thiền lâm, phong tống từ thuyền siêu khổ hải,
Xuân quang huy thế mộng, chung thôi đại dạ đáo hàn song16

16Lộc Uyển: Cũng gọi là Lộc Dã viên, nghĩa là vườn nuôi hươu nai, tên Phạn là Mrgadava, vườn này ở Ấn Độ, gần thành Ba-la-nại (Besnarès). Đây là nơi Đức Phật Thích Ca lần đầu chuyển Pháp luân độ 5 anh em ông Kiều Trần Như. Sau đó, cũng tại vườn này, Đức Phật đã thu nhiều đệ tử xuất gia, thành lập Tăng đoàn đông đảo. Năm 1955, Lộc Uyển được chọn làm tên Khuôn hội Phật giáo khu 6 thuộc thị xã Quy Nhơn.
Dịch nghĩa: 
Vườn lộc nảy rừng Thiền, gió đẩy bè từ qua bể khổ,
Ánh xuân lay giấc mộng, chuông khua đêm tối tới song hàn.
Bên trong Chánh điện, tượng Đức Thế Tôn và chư Thánh được tôn trí ở gian giữa, cách phối trí chưa được hài hòa nhưng cũng tạo được vẻ tôn nghiêm.

Xuân quang: Nghĩa là ánh sáng mùa Xuân mà cũng là tên thôn dưới triều Nguyễn, sau này là khu 6 thị xã Quy Nhơn, nay là phường Quang Trung thuộc thành phố Quy Nhơn.
Hàn song: Cửa sổ lạnh lẽo, trỏ nơi ở của gái nghèo, của học trò nghèo.

Chánh điện chùa Lộc Uyển hiện nay.

Sau chánh điện là Tổ đường, nối liền với chánh điện tạo thành quần thế kiến trúc có dạng chữ công (工). Tại đây, bàn Tổ được đặt ở gian giữa. Trên bàn tôn trí tượng Đạt-ma Tổ sư, chưa có long vị nào vì vị trụ trì tiền nhiệm cùng Bổn sư của đương kim trụ trì vẫn còn tại thế. Hai bên bàn Tổ thờ vong linh bổn đạo chùa Lộc Uyển.
Nối liền hai đầu hồi nhà Tổ, phía tả có nhà Đông làm nơi hội họp, phía hữu có nhà Tây làm phòng khách và phương trượng. Trai phòng, Trù phòng ở sau nhà Tổ.
Giờ nói đến duyên khởi kiến tạo chùa Lộc Uyển.
Theo lời kể của đương kim trụ trì thì vào khoảng năm 1959 có đạo hữu Bùi Thinh thấy cảnh khuôn hội Lộc Uyển không có nơi sinh hoạt, phải mượn nhà bổn đạo làm chỗ hội họp, luân phiên nay nhà này mai nhà khác, thật là phiền phức. Ông bèn phát Bồ đề tâm làm giấy cúng cho Khuôn hội khoảnh đất tại khu 6 Quy Nhơn, nay mang biển số 408 Nguyễn Thái Học, Quy Nhơn. Khuôn hội bèn xuất lực xây cất ngôi Chánh điện gồm Tiền đường và Bảo điện mà diện mạo còn tới ngày hôm nay. Ngày 19 tháng 6 năm Tân Sửu (1961), làm lễ lạc thành đặt tên là Lộc Uyển tự.

Ban đầu, chùa không có sư trụ trì. Việc lễ bái sám hương khói hằng ngày do các cư sĩ trong khuôn hội đảm trách. Vào những ngày lễ lớn và sóc vọng, Phật tử 8 chúng tại khu 6 lũ lượt về đây dự lễ, đông đảo đến nỗi không đủ chỗ dung nạp.
Năm 1970, khuôn hội thỉnh Đại đức Thích Nguyên Lợi đến trụ trì. Đại đức ở đây được mấy năm rồi di trú nơi khác. Bổn đạo chùa Lộc Uyển bèn bầu lên một Ban hộ tự để quản lý chùa.

Ban hộ tự đã nhiều phen gởi đơn thỉnh cầu Giáo hội các cấp cử Tăng sĩ về làm trụ trì.
Năm Bính Dần (1986), Ni sư Thích Nữ Hạnh Nghiêm được Giáo hội cử về làm Trụ trì chùa Lộc Uyển từ đó đến nay. Ni sư đã không ngừng kiến thiết tự viện. Cứ xem lịch xây dựng kể sau, người ta phải thán phục tinh thần xây dựng của Ni sư cùng bổn đạo địa phương. Năm 1987 làm nhà Tổ, năm 1988 làm nhà Trù, năm 1989 làm nhà Tăng, năm 1994 xây Tam quan, năm 1995 làm nhà Đông. Với công tích ấy, tên tuổi của Ni sư xứng đáng để cho thiên hạ quan chiêm.
Ni sư pháp danh Nguyên Trang, pháp tự Hạnh Nghiêm, pháp hiệu Pháp Trì đời pháp thứ 44 kệ phái Thiệt Diệu Liễu Quán.

Thế danh Võ Thị Mười, sinh năm Ất Hợi (1935) tại thôn Vĩnh Lộc, xã Bình Hòa, huyện Bình Khê (nay là huyện Tây Sơn). Thân phụ là Võ Quang pháp danh Như Phổ, thân mẫu là Võ Thị Bảy pháp danh Như Ngộ, thảy đều thâm tín Phật giáo. Ông bà có nhiều con, trong số nam có Liệt sĩ Võ Xán đã làm nên lịch sử đoạt chính quyền trong tay quân Nhật và chính quyền Nam triều tại Quy Nhơn năm 1945, nữ có Ni sư hiện đang làm rường cột của Ni bộ tỉnh nhà.
Năm lên 10 tuổi, Ni sư xuất gia tại chùa Sanh Liên thuộc thôn Trung Ái, xã Nhơn Hòa, huyện An Nhơn do Ni trưởng Tâm Hoa (tức Sư bà Tâm Ấn, Quy Nhơn) thế độ.
Năm Đinh Dậu (1957), Ni sư thọ Đại giới tại giới đàn chùa Hải Đức, Nha Trang do Ni trưởng Trừng Ninh làm Đường đầu Hòa thượng Ni;
Ni trưởng Diệu Ấn làm Yết-ma; Ni trưởng Diệu Không làm Giáo thọ.
Ni sư tu học tại Phật học viện Hải Đức, Nha Trang, đậu bằng tú tài toàn phần, về chùa Tâm Ấn dạy tại trường Bồ Đề Quy Nhơn.
Năm Bính Dần (1986), Ni sư được Giáo hội bổ nhiệm làm trụ trì chùa Lộc Uyển.
Ni sư từng làm Giáo thọ tại các giới đàn truyền giới Sa di Ni; Thức xoa-ma-na, Tỳ kheo Ni ở tại chùa Tâm Ấn, Quy Nhơn do Bổn sư là Sư bà Tâm Ấn làm Đường đầu.
Ni sư giữ chức vụ Phó giám hiệu trường cơ bản Phật học Bình Định tại Tu viện Nguyên Thiều từ năm 1992 đến nay.
Chú thích:
Năm 2004, Ni sư Thích Nữ Hạnh Nghiêm tiến hành đại trùng tu chùa Lộc Uyển với kiến trúc một tầng lầu và tầng trệt. Tầng lầu dùng làm chánh điện và nhà Tổ, tầng trệt dùng làm Giảng đường. Công trình trùng tu kéo dài 4 năm đến năm 2008 thì hoàn thành. Ni sư được Giáo hội tấn phong lên Ni trưởng và hiện tại giữ chức vụ Trưởng phân ban Đặc trách Ni giới tỉnh Bình Định.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here