Chùa Phật Tích – Bắc Ninh

1
10
  • Tên gọi: Chùa Phật Tích , Chùa Vạn Phúc, Chùa Tiên Du.
  • Tọa lạc: một ngôi chùa nằm ở sườn phía Nam núi Phật Tích (còn gọi núi Lạn Kha, non Tiên), xã Phật Tích, huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.
  • Năm xây dựng : Thời nhà Lý vào năm Long Thụy Thái Bình thứ 4 (1057) .
  • Người xây dựng :  Nhà vua Lý Thánh Tông.
  • Phong tặng :  di tích lịch sử-văn hoá.

Đại Phật tượng làm bằng đá có chiều cao 27 mét, nặng 3.000 tấn.

Chùa Vạn Phúc được xây dựng từ thời nhà Lý(1057) đến đời Lê đã được trùng tu. Đây là một nơi danh thắng và lưu truyền những huyền thoại về các vị thần có liên quan tới nghề nông như bà Tổ Cô, bà chúa Vĩnh, bà chúa Quốc Hoa… Chuyện Vương chất gặp Tiên đánh cờ đứng xem đến khi cán rìu mục nát, chuyện Từ Thức gặp Giáng HƯơng , cởi áo chuộc lỗi cho nàng, về sau gặp lại ở Thần Phù mới hay là Tiên.

Nơi đây, vào nhà Lý chùa gọi là Thiên Phúc có tượng Phạn Vương và Đế Thích bằng vàng cao 6m. Quy mô to rộng, xây dựng theo kiểu bên trong chữ Công bên ngoài chữ Quốc, có đến hơn trăm gian, cung son điện vẽ san sát, trước chùa có tháp quý ngàn trượng. Năm 1071 Lý Thánh Tông đến chùa tự tay viết một chữ Phật dài 1 trượng, sai khắc vào bia đá dựng trước chùa.

Đến thời Trần, chùa đổi tên là Vạn Phúc. Các vùa Trần thường đến lễ Phật ở đây. Vua Trần Nghệ Tông cho dựng điện Bảo Hòa và thư viện Lạn Kha ở gần chùa và thường đến đọc sách nghỉ ngơi. Năm 1377 đến 1384 nhà Trần đã dùng chùa này làm nơi thi Thái học sinh. Vua Trần Nhân Tông sáng tác tập Bảo Hòa dư bút cũng tại chùa này.

Chùa Phật Tích là nơi trụ trì của Chuyết Chuyết Thiền sư. Mỗi lần Thiền sư thuyết pháp triều đình kép tới nghe rất đông.Thiền sư được em vua là Dũng Lễ Công bái làm tổ sư và luôn vờn vào tham vấn.Khi Thiền sư viên tịch được công thần chiêu nghi họ Trần hiệu là Pháp Giới dựng tháo thờ và tu sửa chùa to đẹp để báo ơn Tổ sư. Ngoài tháp trên còn có tháp Phổ Quang do bà Công chúa pháp hiệu Diệu Tuệ xây. Bà do Hoàng Thái Huậ họ Trịnh sinh ra và bá rất mộ đạo Phật,giữ nết khổ hạnh,được ông ngoại là chúa Thanh Vương (Trịnh Tráng) chiều ý cho mời nhà sư Chính Giác về lập đạo tràng và dạy cho bà. Bà tu hành hơn 10 năm, được sư Chính Giác truyền y bát cho. Bà xây tháp để thờ phụng.

Năm Chính Hòa (1686) Hoàng hậu Nguyễn Thị Ngọc Ánh và cung tần góp tiền dựng chùa mới trên nền đất cũ.

Năm Thiệu Trị 6 (1846) được Án sát sứ bản tỉnh Nguyễn Công Tạc hỗ trợ, dân trùng tu lại chùa. Khu danh thắng lại đã bị thực dân Pháp phá hủy năm 1947-1948. Ngày nay ngôi chùa cũ chỉ còn lại di tích: ba lớp nền bó bằng đá ong, tượng A DI Đà bằng đá, tượng Kim cương bằng đá,16 tượng thú nằm trên bệ sen, các tảng đá kê chân cột có chạm dàn nhạc và hoa dây… Ngoài ra là những tấm bia, những áng văn thơ ca ngợi mặt khách thi nhân xưa tới nay như Nguyễn Sưởng(đời Trần), Nguyễn Trãi (đời Lê)… cùng với lễ hội hàng năm mở vào 14 tháng Giêng cũng gọi là hội hoa Mẫu đơn.

Bức tượng Phật A di đà bằng đá xanh ngồi trên tòa sen cao 1,87 m, một tác phẩm điêu khắc đặc sắc của nền mỹ thuật nước nhà nói chung và nghệ thuật tạc tượng nói riêng. Tượng người chim đánh trống, một nhân vật thần thoại, thể hiện ước mơ thoát tục và khát vọng vươn tới của con người. Đặc biệt, phía trước chùa Phật Tích có một hàng thú 10 con: tê giác, trâu, voi, sư tử, ngựa… to lớn. Tất cả các di vật cổ bằng đá nói trên đều là những tác phẩm nghệ thuật tài hoa của các nghệ nhân dựng chùa buổi đầu tiên với những nét rất đặc trưng cho thời Lý.

Khu Bảo Tháp: Sau sân nền có 32 ngọn tháp xây bằng gạch và đá là nơi cất giữ xá lị của các nhà sư từng trụ trì ở đây, phần lớn được dựng vào thế kỷ 17.Ngọn tháp lớn nhất là Tháp Phổ Quang, cao 5,10 m gồm đế, khám thờ, hai tầng diềm và mái mui luyện với chóp tròn.

Điêu khắc đá: Nhiều tác phẩm điêu khắc thời nhà Lý còn được giữ tại chùa cho đến nay. Ngay ở bậc thềm thứ hai, có 10 tượng thú bằng đá cao 10 m, gồm sư tử, voi, tê giác, trâu, ngựa, mỗi loại hai con, nằm trên bệ hoa sen tạc liền bằng những khối đá lớn.

Lễ hội chùa Phật Tích thường được tổ chức trong ba ngày, từ mồng 3 đến mồng 5 Tết âm lịch hàng năm, trong đó ngày chính hội là mồng 4. Từ ngày khai hội (mồng 3 tết), rất đông du khách đã kéo về chùa Phật Tích để lễ Phật, cầu bình an. Hàng vạn người có mặt tại đây đã khiến các lối lên chùa, tháp chuông, Đại phật tượng A di đà chật cứng.

1 BÌNH LUẬN

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here