Hòa Thượng Toàn Đức – Hoằng Tông

0
30

Trụ Trì Chùa Vạn Đức – Hội An

Hòa thượng thế danh Đoàn Văn Thu, sinh vào giờ Ngọ ngày 20 tháng 12 năm Kỷ Hợi (1779) tại phường Trung Tín, xã Nha Phiến, huyện Phù Ly, phủ Quy Nhơn, trấn Bình Định.(nay là làng Trung Tín, thị trấn Tuy Phước, tỉnh Bình Định).
Vốn nhân duyên nhiều đời trong ngôi nhà Phật pháp, Ngài từ quê nhà tìm đến chùa Phước Lâm-Quảng Nam xuất gia với tổ Pháp Kiêm Minh Giác. Sau khi thọ giới, Ngài được Bổn sư ban cho pháp danh Toàn Đức, hiệu Hoằng Tông [1] nối pháp đời 37 tông Lâm Tế, thế hệ thứ 4 pháp phái Chúc Thánh.
Sau khi tổ Phổ Triêm viên tịch, Ngài được sơn môn cung thỉnh làm trụ trì tổ đình Vạn Đức, một trong những ngôi tổ đình lớn tại Quảng Nam do tổ Minh Lượng Thành Đẳng khai sơn. Từ đây, Ngài vận dụng hết khả năng của mình để trùng hưng ngôi Tam Bảo sau một thời điêu linh của cuộc chiến Tây Sơn.

Vào thời Tây Sơn, hầu như chuông của các chùa đều bị quân Tây Sơn đem nấu lấy đồng để đúc súng. Chuông chùa Vạn Đức cũng rơi vào tình trạng như vậy. Vì thế, sau khi kế vị trụ trì, ngài Toàn Đức bèn quyên mộ đúc một quả chuông nặng 200 kg, có đường kính 60cm, cao 1m20. Lễ đúc chuông được tiến hành vào tháng 7 năm Mậu Dần (1818), đặt dưới sự chứng minh của lão Hòa thượng Minh Giác-trú trì tổ đình Phước Lâm. Hiện tại, chuông vẫn còn ở chùa Vạn Đức với dòng chữ : “Vạn Đức Tự trụ trì Hoằng Tông đại sư, thiên vận Mậu Dần niên, thất nguyệt, kiết nhật, Minh Giác lão Hòa thượng chứng minh.”
Với đạo cao lạp trưởng, uyên thâm giáo điển nên ngày 12 tháng 8 năm Minh Mạng thứ 11, Canh Dần (1830), Ngài được triều đình ban khâm đao, độ điệp (độ điệp vẫn còn được lưu giữ tại tổ đình Vạn Đức)
Trong thời gian trụ trì Vạn Đức, Ngài đã tích cực xiển dương Chánh pháp và làm cho đạo tràng Vạn Đức một thời hưng thịnh. Sự hưng thịnh này đã được sử sách triều Nguyễn ghi lại như sau:
“Chùa Trường Lệ ở huyện Diên Phước tục gọi là chùa Long Thụ (Cây cau), quy chế tráng lệ, tăng đồ rất đông” [2]
Vào giờ Mùi ngày 28 tháng 10 năm Quý Mão (1843), Ngài đã an tịch với 65 mùa xuân nơi trần thế.

Hòa thượng Toàn Đức Hoằng Tông là một trong những danh Tăng của đất Quảng. Trải qua bao năm tháng với những cuộc chiến tranh đã làm mất đi rất nhiều tư liệu về Ngài. Tuy nhiên bản Độ Điệp của vua Minh Mạng ban cho Ngài vẫn còn lưu giữ tại tổ đình Vạn Đức đã nói lên được công hạnh và đạo nghiệp của Ngài sống mãi với Phật giáo đất Quảng.
Phụ Lục: ĐỘ ĐIỆP CỦA VUA MINH MẠNG BAN CHO NGÀI TOÀN ĐỨC
Phiên âm: Lễ bộ vi tuân.
Chỉ cấp dữ độ điệp sự chiếu đắc Phạm gia lập giáo yếu tại Từ Bi giác đạo khai nhân bổn hồ thanh tịnh đàm hoa bối diệp huyền vi chi diệu đế nan cùng bảo mậu từ hàng phương tiện chi phước duyên vô lượng phàm quảng đại hoằng thâm chi bí quyết giai khai thông bạt độ chi huyền giam ngưỡng chiêm tuệ nhật phát tường quang phổ chiếu thập phương chi thế giới kỳ dẫn mê đồ đăng bỉ ngạn cộng y Tam Bảo chi phước điền duy tế nhân độ thế hoạt hiện chơn cơ năng kiến tánh minh tâm tiện thành chánh quả cố phàm truyền đăng trác tích quy y Bát Nhã chi hương thọ bát trì y ấm tí Bồ Đề chi thọ các tu tịnh nhân trần ư đức thủy không vạn cảm ư tâm hương trì ngũ giơi nhi phụng tam quy liễu ngộ Kỳ Viên chi ấn chứng khế lục thông nhi khuy tứ đại ẩn siêu pháp giới chi tân lương dụng sử trí thân sung quảng sắc tương chiêu dung liên đài chi bảo cảnh thường minh đồng viên phước quả dương thọ chi kim trưởng biến sái quân mộc thiện duyên kỳ khả dĩ mặc khế thiền lâm tịnh tịch chi chơn thuyên nhi kính đắc.
Thánh đại thăng chỉ chi cảnh thước giả dã ngưỡng kim ngã.
Hoàng thượng trung chánh thể nguyên đảng bình tập chỉ kính đức dĩ kỳ vĩnh mạng tích thiện dĩ nhạ trinh tường vưu dục sử tring ngoại thần dân quân mông dư khánh hải hội chi trang nghiêm khả đổ hà sa chi công đức vô biên thật duy liễm phước hoằng phu đãi nan danh trạng kinh phụng.
Minh chỉ thử thứ lai kinh chư tăng trứ bộ sát thật thùy hệ tinh trì giới luật sảo thông phạm lý giả các chiếu cấp độ điệp nhất thông tỷ đắc an tâm trì giáo dụng chứng thiền cơ kỳ binh dao thân dung tịnh hành khoan miễn khâm thử khâm tuân tra đắc Quảng Nam trấn Điện Bàn phủ Diên Phước huyện Thanh Hà xã Vạn Đức tự tăng Đoàn Văn Thu nghiệp kinh sát thật pha năng cẩn trì giới luật thông sướng kinh văn lý hợp dữ độ điệp nhất thông giới đao nhất bả nhưng thính vu bản tự trụ trì yếu nghi kiền bỉnh tông phong ích kiên tố hành sở hữu bản thân dung mân binh dao sai phái tạp dịch tịnh hành khoan miễn thảng thọ điệp hậu nhi trần căn phất địch ý chương chuyển sanh nhất hữu liệt tích giả nghinh quan lại quân dân ngang hành nã giải giao địa phương quan án luật trừng biện lặc lệnh hồi tục nhưng tương thử độ điệp chuyển do bộ thâu tiêu ư hý hương xã bồ đoàn y tịnh cảnh tuệ định tham  chúng giáo chi vi từ bi đàm hoa vũ áng sanh cơ viên mãn phổ long trì chi ấm vương chương.
Phật pháp cộng quán đồng điều tu chí điệp giả.
Hữu điệp cấp.
Quảng Nam trấn, Vạn Đức tự, tăng Đoàn Văn Thu pháp danh Toàn Đức, quán Bình Định trấn, Quy Nhơn phủ, Phù Ly huyện, Nha Phiến xã, Trung Tín phường chấp chiếu.
Minh Mạng thập nhất niên bát nguyệt thập nhị nhật.
Dịch nghĩa:
Bộ Lễ tuân theo lệnh (vua).
Chỉ dụ cấp cho độ điệp chấp chiếu, nhà Phật lấy sự yên lặng làm tôn chỉ lập giáo, cốt yếu ở đức Từ Bi, hiểu đạo lý gốc ở lòng trong sạch. Đàm hoa là lẽ mầu nhiệm sâu xa bốn đế khôn cùng; thuyền từ phép làm phương tiện vượt qua, đó là phước duyên không thể liệu lường. Phàm việc rộng lớn sâu xa đều ở kín nhẹm, mở thông, cất nhắc e nữa phải ngăn lấp. Ngửa trông lên, lấy trí tuệ mà soi xét, mặt trời phát ra ánh sáng chiếu khắp mười phương thế giới, dẫn đường mê lên bờ giác. Trong ba báu phước điền (kính Phật, báo ân vua và cha mẹ, thương kẻ nghèo khổ) che chở người, cứu giúp đời, với sự sống thực hiện bởi máy nhiệm. Sáng thấp được tánh và lòng là phương pháp thành chánh. Ngày xưa, pháp truyền đăng triều đình ban thẳng cho làng quy y Bát Nhã, trao y bát cho nhà chùa, nép dưới bóng Bồ Đề che chở, các điều trong sáu trần (tai, mắt, mũi, lưỡi, thân, ý) ở đức, muôn cảm xúc nơi lòng ở hương, năm điều răn, ba phép tắc; lấy kinh kệ rõ thông, ấn chứng sự trong sạch với sáu điều thông (thiên nhãn, thiên nhĩ, tha tâm, túc mạng, thần túc và lậu tận) moa dòm ngó bốn điều lớn.
On định vượt qua đến bến bờ, khiến trí và thân đầy đặn rộng rãi, soi sáng đài sen moa gương báu thường phản chiếu kết quả tròn trặn điều phước. Dùng dòng nước ngọt nhành dương rải khắp cùng chia đều, tất cả được gội nhuần trong sự lặng lẽ, trong sạch rừng thiền. Sự yên lặng được giải thích rõ ràng phải tôn kính và phát huy.
Đời vua thánh, sáng suốt vượt lên cảnh giới tầm thường thế tục, ấy vậy hãy ngửa mặt trông về ta. Đức vua ở chính giữa không thiên lệch, trong khoảng mênh mông yên lặng giữa bình dị.., trọng phúc, kính đức, chứa thiện, rước lấy tiết lành.. đặc biệt, muốn khiến trong ngoài bề tôi và nhân dân mở hội lễ mừng trang trọng nghiêm túc, để được thấy chư Tăng công đức như cát sông không bờ, duy chỉ là sự thật.
Chỉ nhà vua ban ra.
Lần ấy, các Tăng được cử đến trước Bộ xét thực ai đích xác tinh giữ giới luật, thông Phạm lý cấp độ điệp một bản, khiến được ân thâm giữ gìn giáo lý chứng máy nhiệm mầu nhà Phật. Còn như việc đi lính, làm việc công ích đều được rộng miễn. Hãy kính lấy, tuân lấy.
Xét được Quảng Nam trấn, Điện Bàn phủ, Diên Phước huyện, Thanh Hà xã, Vạn Đức tự tăng Đoàn Văn Thu  nghiệp kinh sách rất lắm hay, giới luật gìn giữ cẩn thận chu đáo, thông suốt đầy đủ mọi thứ, cấp cho độ điệp một bản, giới đao một cây, theo nền nếp cũ về lại trụ trì bổn tự, điều cốt yếu là bền chặt theo phong tục tốt, tập quán tốt mà làm cứ y pháp độ chớ sai sót, còn như việc nộp tiền, đi lính tạp dịch các thứ đều được khoan miễn.
Ví bằng như người nhận độ điệp bụi trần chưa quét sạch, làm nhiều điều phi nghĩa ngăn lấp đạo đức, chứng tỏ dấu hiệu kém, ngang ngạnh với địa phương chiếu luật trừng trị, ban lệnh trở về thế tục, độ điệp chuyển giao bộ thâu tiêu hủy.

Than ôi! Mùi hương đạo từ bi quyện vòng lan rộng trong cảnh yên lặng, lấy trí tuệ tham cứu giáo lý chứng ngộ sự vi diệu mầu nhiệm nhà Phật, đàm hoa nhờ mưa pháp tưới khắp thấm ướt mà trở nên tốt tươi đẹp đẽ, với sự tròn đầy to lớn. Đây là chương văn nhà vua rợp bóng ao rồng.
Phép Phật, nói chung thấu suốt đồng đều, hãy cố gắng làm theo điệp cấp này.
Nay điệp cấp.
Quảng Nam trấn, Vạn Đức tự, tăng Đoàn Văn Thu, pháp danh Toàn Đức, nguyên quán Bình Định trấn, Quy Nhơn phủ, Phù Ly huyện, Nha Phiến xã, Trung Tín phường chấp chiếu.
Minh Mạng năm thứ mười một tháng tám ngày mười hai.
Bị chú:
[1]. Đạo hiệu của ngài là Hoằng Tông, về sau kỵ tên húy vua Thiệu Trị (Nguyễn Phúc Miên Tông) nên đổi lại là Hoằng Tuyên. Vì thế, trên quả chuông đúc năm Mậu Dần (1818) thì để là Hoằng Tông vì Thiệu Trị chưa lên ngôi. Nhưng khi Ngài viên tịch vào năm Quý Mão (1843), sau khi Thiệu Trị lên ngôi 2 năm thì long vị để lại là Hoằng Tuyên.
[2] Đại Nam Nhất Thống Chí, tập 2, trang 387, NXB Thuận Hóa 1997.

BÌNH LUẬN

Please enter your comment!
Please enter your name here